የአገልግሎት ማውጫ📑 ⬇️

ገቢዎች ▾

የግለሰብ ቲን የማውጣት +

ለቲን የሚያስፈልጉ፡
ለግል ነጋዴዎች የሚያስፈልጉ ቅድመ ሁኔታዎች
✅ፋይዳ
✅የቤት ኪራይ ውል
✅የአመልካች መታወቂያ ወይም ፓስፖርት ኮፒ
✅የአመልካቹ በስድስት ወር ጊዜ ውስጥ የተነሳው ሁለት የፓስፖርት መጠን ያላቸው ፎቶ ግራፎች
✅አመልካቹ የውጭ አገር ዜጋ ከሆነ የኢንቨስትመንት ፍቃድ
✅የሚሰማራበት ዘርፍ የብቃት ማረጋገጫ የሚያስፈልገው ከሆነ ከሚመለከተው አካል የተሰጠ የብቃት ማረጋጋጫ ምስክር ወረቀት
✅etrade.gov.et ላይ ተመዝግቦ ምዝገባ እና ፍቃድ ማውጣህ

ለማህበራት አዲስ TIN ለማዉጣት የሚያስፈልጉ ቅድመ ሁኔታዎች+

ለማህበራት አዲስ የግብር ከፋይ TIN ለማውጣት ፡
1.ከንግድ ሚኒስቴር የሥም ስያሜ ኦሪጅናል
2.የፀደቀ መመስረቻና ኮፒ
3. የቢሮ ኪራይ ዉል እና ውልና ማስረጃ የከፈሉበት ደረሰኝ ዋናውንና ኮፒ
4. የሥራ አስኪያጅ 6 ወር ወዲህ የተነሳዉ 2 ጉርድ ፎቶ
5. የሥራአስኪያጅ የታደሰ መታወቂያ ኮፒ
6. የአባላት/የባለአክሲዮኖች ፋይዳ ቁጥር እና የግል ቲን ቁጥር ለሁሉም አባላት
7. ባለ አንድ አባል ኃላ/የተ/የግ/ማ ተመዝጋቢዎች የግል ንግድ ከነበሮት ዕዳ እንደሌለብዎት ከ ኢአ ገቢዎች ደብዳቤ ይዘው መምጣት ይኖርቦታል፡፡
8. ኢሜል አድራሻ
9. የዉጭ አገር ዜጋ ከሆነ የሥራ ፈቃድ/workpermit/
10. አመልካች ወኪል ከሆነ ዉክልናዉ በድርጅቱ በማህበሩ ስም ሆኖ በሰነዶች የፀደቀ
✍️ለሀይማኖት ተቋማት ኤምባሲ NGO 1. አግባብ ካለዉ የመንግስት አካል የተሰጠ የምዝገባ ወረቀት(ስርተፊኬት) ኮፒ
2. መተዳደሪያ ደንብ ኦርጅናል እና ኮፒ
3.የቢሮ ኪራይ ዉል እና ውልና ማስረጃ የከፈሉበት ደረሰኝ ዋናውንና ኮፒ
4.ተቋሙን የሚወክለዉ ስዉ (ስራ አስከያጅ የሹመት ቃለ-ጉባኤ) አመልካች ወኪል የፀደቀ ማስረጃ ፓስፖርት/ የታደስ መታወቂያ/ዋናና ኮፒ ህጋዊ ዉክልና
5. የተቋሙ የበላይ ኃላፊ ወይም ተወካይ-ከ 6 ወር ወዲህ የተነሳዉ 2 ጉርድ ፎቶ-የታደሰ መታወቂያ ኮፒ- የግል TIN እና የፋይዳ ቁጥር

የሽያጭ መመዝገቢያ መሣሪያ የአድራሻ ለውጥ ለማድረግ መሟላት ያለበት ቅድመ ሁኔታ+

የሽያጭ መመዝገቢያ መሣሪያ የአድራሻ ለውጥ ለማድረግ መሟላት ያለበት ቅድመ ሁኔታ ፡
1.አዲስ የንግድ አድራሻ የተቀየረ የንግድ ምዝገባ እና የንግድ ፈቃድ፣
2.ለታክስ ባለ ስልጣኑ የአድራሻ ለውጥን ማሳወቅ
3.የአድራሻ ለውጥ ለማድረግ የሚያስችል ከግብርከፋዪ የታክስ ማዕከል የተጻፈ
4.የአድራሻ ለውጥ ደብዳቤ ለአቅራቢው መውሰድ፣

የሽያጭ መመዝገቢያ መሣሪያ ለመግዛት መሟላት ያለባቸው ቅድመ ሁኔታዎች +

የሽያጭ መመዝገቢያ መሣሪያ ለመግዛት መሟላት ያለባቸው ቅድመ ሁኔታዎች ፡
1. በዘመኑ የታደሰ የንግድ ሥራ ፈቃድ፣
2. የግብር ከፋይ መለያ ቁጥር ሰርተፍኬት፣
3. ድርጅቱ ለተጨማሪ እሴት ታክስ የተመዘገበ ከሆነ የተጨማሪ እሴት ታክስ ሰርተፊኬት፣

ዓመታዊ ሪፖርት ሲያቀርቡ +

ዓመታዊ ሪፖርት ሲያቀርቡ ፡
1. በተፈቀደላቸው ሒሳብ አዋቂ የተሰራ እንደሆነ የሒሳብ ሰራተኛው የታደሰ ንግድ ፍቃድ፤ የንግድ ምዝገባ ምስክር ወረቀት እና የግብር ከፋይ መለያ ቁጥር ቅጅ ተያይዞ መቅረብ ይኖርበታል፣
2. በድርጅቱ ሒሳብ ሠራተኛ የተሰራ እንደሆነ የሒሳብ ሰራተኛው የትምህርት መረጃ፤ በድርጅቱ ማህተም የተረጋገጠ የቅጥር ደብዳቤ ተያይዞ መቅረብ አለበት፣
3. የገቢ ክፍፍል ቅፅ ተሞልቶ ከዓመታዊ ሪፖርት ጋር ተያይዞ መቅረብ ይኖርበታል፣
4. ዓመታዊ ሽያጭ ከ5ዐዐ ሺህ በላይ ከሆነ የዋጋ ትልልፍ ቅጽ መረጃ ተሞልቶ ተያይዞ መቅረብ ይኖርበታል፣
5. የተሰራው ዓመታዊ ሪፖርት (የትርፍና ኪሳራ መግለጫ እንዲሁም ሀብትና ንብረት መግለጫ) በገቢዎች ቅጽ ተገልብጦ መቅረብ ይኖርበታል፣
6. የዓመታዊ ሽያጭ ማጠቃለያ (z-report) ተያይዞ መቅረብ አለበት፣
7. ከሽያጭ መመዝገቢያ መሳሪያ ውጪ የእጅ በእጅ ደረሰኝ ተጠቅመው እንደሆን የexcel Summary Report ተያይዞ መቅረብ ይኖርበታል፣
8. የኦዲት ቦርድ የተመዘገቡበት ምስክር ወረቀት ቅጅ ተያይዞ ማቅረብ፣
9. ዓመታዊ ሪፖርት ውስጥ እርጅና ቅናሽ የተያዘ ንብረት ካለ በሠንጠረዥ የተሰላ ቅጽ አያይዞ ማቅረብ፣
10. ትርፍና ኪሳራ መግለጫ (Profit/Loss)፤ ሀብትና ንብረት መግለጫ (Balance Sheet)፤ የገንዘብ ፍሰት ማሳያ (Cash Flow)፤ የባለቤቶች ሁኔታ(Owners' Equity Position) እና የመረጃ ቋት መያዝ ይኖርበታል፣ (Ledger)
11. Withholding Tax Excel Summary ደረሰኝ ይዘዉ ይቅረቡ፣
12. ኦንላይን ያሳወቁበትን ማያያዝ ይኖርበዎታል፡፡

ኪሊራንስ ፎርም አውርድ +

📥 PDF ፋይሉን አውርድ

የመሬት ልማት ▾

ዲጂታል ካርታ ለማድረግ የሚያስፈልጉ ሰነዶች +

ዲጂታልካርታ ለማድረግየሚያስፈልጉ ሰነዶች ፡
1.ኦርጅናል ካርታ መታወቂያ
2.በውክልና የሚንቀሳቀስከሆነ ውክልና እና የተወካይመታወቅያ
3.ጉርግ ፎቶ2
4. ካርታው እነ ከሆነ የሁሉም ፎቶ በአንድ በሰርቶ
5.የዘመኑንግብርየተከፈለበት ደረሰኝ 6.ለአገልግሎቱ የሚከፈል ክፍያ

የኮንዶሚንየምቤትዲጂታልካርታ ለመውሰድ መሟላትያለባቸው ሰነዶች +

የኮንዶሚንየምቤትዲጂታልካርታ ለመውሰድ መሟላትያለባቸው ሰነዶች ፡
1. በለይዞታው/ ተወካዩእጅ የሚገኘውን ካርታ ዋነውንና ፎቶ ኮፒውን
2.ማንነትን የሚገልፅጊዜው ያላለፈበት መታወቂያ ወይም ፓስፖርት ወይምመንጃፍቃድ ወይም የግበርከፋይነት መታወቂያዋናውን ከፒውን
3.ንብረቱ በውክልና የሚንቀሳቀስ/ የሚተዳደርከሆነ ውክልና ዋናውንና ኮፒውን
4.ከወረዳ ዳግብርአስከፋይጽ/ ቤት የተሰጠ የዘመኑ ግብርመከፈሉን የሚያረግጥደረሰኝ
ማሳሲያ ወረዳላይ ሳይወራረድናደረሰኝ ሳይዙ በባንክ ወይም በቴሌብር የተከፈለበት ስሊፕ ብቻ ለአገልግሎት ብቁ አያደርግም፡፡
5.የአገልግሎትና የዲጂታል ካርታ መውደጃ ብር 3000.00 (ሶስት ሺህ ብር)
6.,በቤቱ ላይያለተነሳ የባንክ እዳ እገዳ ካለ ከባንክ የሚሰጥ የዕግድ ማስነሻ ደብዳቤዋናውን ማቅረብና 25000.00(ሁለት ሺ አምሰት መቶብር)የአገልግሎትክፍያ መክፈል
7. 2ብዛት 3X4 ጉርድ ፎቶግራፍ(ካርታው ላይ በስም የተጠቀሰው ባለይዞታወይምየተጠቀሱት(እነ) ባለይዞታዎች ፎቶ

የሪል እስቴትስም ዝውውርለማድረግ የሚያስፈልጉ ሰነዶች +

የሪል እስቴትስም ዝውውርለማድረግ የሚያስፈልጉ ሰነዶች፡
1.ኦርጅናል ካርታኮፒ
2.መታወቅያ የፓስፖርት መንጃ
3.የውክልና መረጃ ኮፒ
4.የሊዝውል በሪልእስቴቱእና በግለሰቡ የተዋዋሉበት መረጃ
5.የባንክ ብድር ካለበት ባንክ መፍቀድ ስላለበት ባንኩ የሚፈቀደበት መረጃ ከባንክ የተፃፈ መረጃ
6.ግንባታቸው 50% በላይ የሆናቸው

የይዞታ ይረጋገጥልኝ ጥያቄ በሚቀርብበት ወቅት የሚያስፈልጉ መረጃዎች +

የይዞታ ይረጋገጥልኝ ጥያቄ በሚቀርብበት ወቅት የሚያስፈልጉ መረጃዎች ፡
1.የይዞታ ማረጋገጫ ካርታ ዋናውንና ፎቶ ኮፒ፣
2.ማንነትን የሚገልጽ የታደሰ መታዎቂያ፣ መንጃ ፈቃድ፣
3.ፓስፖርት ወይም ፋይዳ መታዎቂያ፣
4.ግብር የተከፈለበት ደረሰኝ፣
5.ይዞታው በሊዝ የተገኘ ከሆነ የሊዝ ውል፣
6.የፍርድ ቤት ውሳኔ ካለ፣
7.ህጋዊ የውል ሰነዶች፡- የውክልና፤ የስጦታ፣ የውርስ ፤የሽያጭ ውል ካለ፣

የይረጋገጥልኝ ጥያቄ በሚቀርብበት ወቅት ተቀባይነት የማይኖራቸዉ ሰነዶች +

የይረጋገጥልኝ ጥያቄ በሚቀርብበት ወቅት ተቀባይነት የማይኖራቸዉ ሰነዶች ፡
1.የይዞታይረጋገጥልኝ ጥያቄ አቅራቢዉ ያቀረበዉሰነድየሃሰት ማስረጃመሆኑ ከተረጋገጠ፤
2.ማስረጃዉበግልጽ የማይነበብ ከሆነ፤
3.ማስረጃውስርዝ ድልዝ ሆኖ ከተገኘ፣
4.ግዜዉ ያለፈበት፣ያልተፈረመበትእና ማህተም ያላረፈበት ሰነድ ከሆነ ሰነዶቹ ተቀባይነትአይኖራቸውም

የባለይዞታነትና/ወይም የቤት ባለቤትነት ማረጋገጫ የምስክር ወረቀት/ካርታ ለጠፋባቸው ምትክ ማስረጃ አሰጣጥ፣ መሟላት የሚገባቸው ቅድመ +

የባለይዞታነትና/ወይም የቤት ባለቤትነት ማረጋገጫ የምስክር ወረቀት/ካርታ ለጠፋባቸው ምትክ ማስረጃ አሰጣጥ፣ መሟላት የሚገባቸው ቅድመ ፡
1 ይዞታው ዕገዳና ዋስትና የሌለበት መሆኑ ከማኀደሩ ውስጥ ሲረጋገጥ፡ 2. የታደሰ መታወቂያ 3. ከፖሊስ ጣቢያ ካርታው ስለመጥፋቱ ማስረጃ ሲያቀርብ፣ 4. የይዞታ ማረጋገጫ ካርታ የጠፋበት አካል በክ/ከተማዉ ፕሮጀክት ጽ/ቤት የሪከርድና ማህደር ክፍል ውስጥ በስመ የተመዘገበ ማህደር ሲኖረው እና በማህደሩ ውስጥ ያሉት ሰነዶች በህጋዊ መንገድ ቦታውን ስለማግኘቱ ማመልከት ሲችሉና የካርታ ኮፒ ሲኖር፣ 5.የባለይዞታው የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ መጥፋቱ፡ በፍ/ቤት አማካኝነት ወይም በ ጋዜጣ ማስታወቂያ ወጥቶ በ20 ቀን ውስጥ ተቃዋሚ ካልቀረበ እና 6. ባለጉዳዩ አስፈላጊ የአገልግሎት እና ሌሎች ክፍያዎችን ሲከፍልና ይኸው ሁኔታ በወረዳው ወይም በክፍለ ከተማው ገቢዎች ጽ/ቤት ሲረጋገጥ፡ 7. ተወካይ ከሆነ ህጋዊ የውክልና ማስረጃ ሲያቀርብ፡ 8. የቤቱ ባለቤት ወይም ሕጋዊ ተወካይ መሆኑን ክወረዳው አስተዳደር ማረጋገጫ ሲያቀርብ፤ የጠፋው ካርታ በቅድሚያ -እንዲመክን በማድረግ ምትክ የይዞታ ማረጋገጫ ካርታ ተዘጋጅቶ ይሰጣል።

መመሪያ ▾

የመመሪያና የህግ ማዕከል

አዲሱ የንግድ ሕግ

ለግለሰብ ነጋዴዎች፣ PLC፣ ለባለአንድ አባል PLC፣ አክሲዮን ማህበራት ለመመስረት የሚያስፈልጉ ቅድመ ሁኔታዎች እና አጠቃላይ ትንታኔ።

📥 አዲሱ የንግድ ሕግ መመሪያ አውርዱ

አዲሱ የገቢ ግብር አዋጅ ማሻሻያ

በአዲሱ የገቢ ግብር ማሻሻያ አዋጅ ቁጥር 1395/2017።

📥 አዲሱ የገቢ ግብር መመሪያውን አውርድ

የተሻሻለው የቫት (VAT) አዋጅ 2018

የተርን ኦቨር ታክስ ከፋዮችን ወደ ተጨማሪ እሴት ታክስ የሽግግርየአሰራር ሥርዓት።

📥 የVAT መመሪያውን አውርድ

VAT 2018 ዝርዝር መረጃ

ስለ አዲሱ የተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) ማሻሻያ አተገባበር ዝርዝር ማብራሪያ እዚህ ያገኛሉ።

📥 ዝርዝር መረጃውን አውርድ

የተጨማሪ እሴት ታክስ ተመላሽ መመሪያ

የተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) ተመላሽ የሚደረግበትን ሁኔታ ለመወሰን የወጣ መመሪያ ቁጥር 1132/2018።

📥 መመሪያ ቁጥር 1132/2018 አውርድ

የጉምሩክ አዋጅ

የጉምሩክ አሠራርንና ቁጥጥርን ለማዘመን የወጣው አዲሱ የጉምሩክ አዋጅ ዝርዝር መመሪያ።

📥 የጉምሩክ አዋጅ መመሪያውን አውርድ

የጉምሩክ ዋጋ አተማመን መመሪያ

የኢትዮጵያ ጉምሩክ ዋጋ አተማመን መመሪያ ቁጥር 1080/2017 ዝርዝር መረጃ።

📥 መመሪያ ቁጥር 1080/2017 አውርድ

የጉምሩክ ትራንዚት ሥነ ሥርዓት

የጉምሩክ ትራንዚት ሥነ ሥርዓት አፈፃፀም ዝርዝር መመሪያ መረጃ።

📥 የትራንዚት መመሪያውን አውርድ

ዕቃ በዋስትና ስለሚለቀቅበት ሁኔታ

የጉምሩክ ዕቃዎችን በዋስትና (Security) ስለሚለቀቁበት ዝርዝር ሁኔታና ቅድመ ሁኔታዎች የወጣ መመሪያ።

📥 የዋስትና መመሪያውን አውርድ

የቀረጥና ታክስ ነጻ መብት መመሪያ

የቀረጥና ታክስ ነጻ መብት ሥርዓት አፈፃፀምን የተመለከተ አዲስ እና ወቅታዊ መረጃ ዝርዝር መግለጫ።

📥 ወቅታዊ የቀረጥ ነጻ መረጃውን አውርድ

የጉምሩክ ዋጋ ዝርዝር መግለጫ (VDD)

የጉምሩክ ዋጋ ዝርዝር መግለጫ (VDD - Valuation Details Declaration) ምንነትና አቀራረብ መመሪያ።

📥 የVDD መመሪያውን አውርድ

አዲስ የፍራንኮ ቫሉታ መመሪያ (FVD/01/2026)

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ያወጣው አዲስ የፍራንኮ ቫሉታ መመሪያ ቁጥር FVD/01/2026። ከመደበኛ ባንክ ውጭ በራሳቸው የውጭ ምንዛሬ ዕቃ የሚያስገቡ አካላት ማወቅ ያለባቸው ወሳኝ ደንቦችና ትንታኔ።

📥 የፍራንኮ ቫሉታ መመሪያውን አውርድ

የኢንቨስትመንት አስፈፃሚ ደንብ

የኢንቨስትመንት አዋጁን በተግባር ላይ ለማዋል የወጡ ዝርዝር አሰራሮችን፣ ማበረታቻዎችንና ደንቦችን የያዘው የኢንቨስትመንት ደንብ ሙሉ ሰነድ።

📥 የኢንቨስትመንት ደንቡን አውርድ (PDF)

የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት አዋጅ

በኢትዮጵያ ውስጥ የሚከናወኑ የሀገር ውስጥና የውጭ ኢንቨስትመንቶችን ለመምራትና ለማበረታታት የወጣው የኢንቨስትመንት አዋጅ ሙሉ ዝርዝር ሰነድ።

📥 የኢንቨስትመንት አዋጁን አውርድ (PDF)

የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ ረቂቅ መመሪያ

የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለሥልጣን ይፋ ያደረገው አዲስ የ"ጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ" ረቂቅ መመሪያ (ግንቦት 28 ቀን 2018 ዓ.ም)።

📥 ረቂቅ መመሪያውን በDocs አንብብ / አውርድ

🏢 አዲስ ንግድ ፍቃደ ለማውጣት

አዲስ ንግድ ፍቃደ ለማውጣት

🏢 ንግድ ፍቃድ በስልክ ለማደስ

ንግድ ፍቃድ በስልክ ለማደስ

🏢 ንግድ ፍቃድ ለመሰረዝ

ንግድ ፍቃድ ስረዛ

🏢 ውልና ማስረጃ ቀጠሬ ለማስያዝ

ውልና ማስረጃ ቀጠሬ ለማስያዝ

🏢 ለ ደረጃ ለ'' የግብር ስሌት

የንግድ ገቢ ግብር ለደረጃ ለ ስሌት

🏢 ሀ ደረጃ ለ'' የግብር ስሌት

የንግድ ገቢ ግብር ለደረጃ ሀ ስሌት

🏫

QR ደረሰኝ ያለበትን ደረጃ ለማወቅ

💵 የአገልግሎት ክፍያ (Severance Pay) መመሪያ

በኢትዮጵያ የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅ ቁጥር 1156/2011 መሠረት የተዘጋጀ

የአገልግሎት ክፍያ (Severance Pay) ወይም የስራ ስንብት ክፍያ አሠራር፣ መብቶችና የስሌት ዝርዝር መመሪያ በአዲሱ የአሠሪና ሠራተኛ አዋጅ መሠረት እንደሚከተለው በዝርዝር ቀርቧል።

📌 1. የአገልግሎት ክፍያ መብት የሚኖረው ማነው?

አንድ ሠራተኛ የሙከራ ጊዜውን (60 የሥራ ቀናት) ያጠናቀቀ እና የጡረታ አበል ለመቀበል ያልበቃ ሆኖ፣ የሥራ ውሉ በሚከተሉት ምክንያቶች ሲቋረጥ የአገልግሎት ክፍያ የማግኘት መብት አለው፦

• በድርጅቱ መዘጋት/መክሰር፦ ድርጅቱ ለዘለቄታው ሲዘጋ ወይም ሲከስር።
• ከሥራ መቀነስ (Reduction)፦ በድርጅቱ መዋቅር ለውጥ፣ በምርታማነት መቀነስ ወይም በአዲስ ቴክኖሎጂ ምክንያት ሠራተኛ ሲቀነስ።
• በሕግ የተቀመጡ የቅድመ-ማስጠንቀቂያ ሁኔታዎች፦ ለምሳሌ የሠራተኛው የሥራ ችሎታ በመቀነሱ ወይም ድርጅቱ ወደ ሌላ ቦታ ሲዛወርና ሠራተኛው ለመሄድ ፈቃደኛ ካልሆነ።
• በአሠሪው ጥፋት ምክንያት ሠራተኛው ውሉን ሲያቋርጥ፦
- በአሠሪው ወይም በሥራ መሪው ወሲባዊ ትንኮሳ/ጥቃት ሲፈጸምበት (ወይም በሌላ ሠራተኛ ተፈጽሞ አሠሪው እርምጃ ሳይወስድ ሲቀር)። - ሰብአዊ ክብሩንና ሞራሉን የሚነካ ድርጊት ወይም በወንጀል ሕግ የሚያስቀጣ አድራጎት በአሠሪው ሲፈጸምበት። - ለሕይወትና ጤንነት አስጊ ለሆነ አደጋ መጋለጡን እያወቀ አሠሪው ማስጠንቀቂያ ተሰጥቶት እርምጃ ሳይወስድ ሲቀር። • በህመም ወይም በአካል ጉዳት፦ በሕክምና ቦርድ በተረጋገጠ ሙሉ ወይም ከፊል የአካል ጉዳት/ሕመም ምክንያት ሥራ መሥራት ባለመቻሉ ውሉ ሲቋረጥ።
• ሠራተኛው በገዛ ፈቃዱ ሲለቅ (ቢያንስ 5 ዓመት አገልግሎት ካለው)፦ ሠራተኛው ለአሠሪው የሥልጠና ውል ግዴታ ሳይኖርበት፣ ከ5 ዓመት በላይ ካገለገለ በኋላ በራሱ አነሳሽነት ሲለቅ።
• በሞት ወይም በኤችአይቪ/ኤድስ ምክንያት፦ ሠራተኛው በኤችአይቪ/ኤድስ ምክንያት ውሉን ሲያቋርጥ፣ ወይም ሠራተኛው ሲሞት (ክፍያው ለጥገኞቹ ይደረጋል)።

⚠️ በጣም ጠቃሚ ማስታወሻ

ሠራተኛው በራሱ ጥፋት (ለምሳሌ በስርቆት፣ ያለበቂ ምክንያት በተደጋጋሚ ከሥራ መቅረት ወይም ከባድ የዲሲፕሊን ጉድለት) ያለማስጠንቀቂያ ከሥራ ከተባረረ (በአንቀጽ 27 መሠረት) ምንም ዓይነት የአገልግሎት ክፍያ አያገኝም።

📊 2. የአገልግሎት ክፍያ (Severance Pay) እንዴት ይሰላል?

የአገልግሎት ክፍያ የሚሰላው ሠራተኛው በመጨረሻ ያገኝ በነበረው መደበኛ ወርሃዊ ደመወዝ (Basic Salary) ላይ ተመስርቶ ነው። (ትርፍ ሰዓት፣ አበል፣ ቦነስ እና ኮሚሽን በስሌቱ ውስጥ አይካተቱም)። በአዋጅ ቁጥር 1156/2011 መሠረት የስሌቱ መጠን እንደሚከተለው ይወሰናል፦

• ለመጀመሪያው 1 ዓመት፦ የሠራተኛው የመጨረሻ ሣምንት አማካይ የቀን ደመወዝ በ 30 ተባዝቶ ይከፈላል (ይህም ማለት የአንድ ወር ሙሉ ደመወዝ ማለት ነው)።
• ከአንድ ዓመት በታች ላገለገለ፦ እንደ አገልግሎት ዘመኑ ተሰልቶ ተመጣጣኝ ክፍያ ያገኛል።
• ለተጨማሪ ዓመታት፦ ከመጀመሪያው አንድ ዓመት በላይ ላገለገሉ ለእያንዳንዱ ተጨማሪ ዓመት፣ የመጨረሻው ወር ደመወዝ 1/3 (ደመወዝ ለ 3 ማካፈል) እየታከለ ይከፈላል።
• ጣሪያው፦ ጠቅላላ ክፍያው ከሠራተኛው የ12 ወራት (የአንድ ዓመት) ደመወዝ መብለጥ የለበትም።

💰 3. የግብር አሰላለፍ (Tax Calculation) ስልት

የአገልግሎት ክፍያ ግብር የሚታሰበው በ "Split Tax" ወይም ክፍያውን ለወራት በማከፋፈል (Equivalent Months) ዘዴ ነው።

• የወራት ብዛት (Equivalent Months)፦ የተገኘው ጠቅላላ የአገልግሎት ክፍያ ለሠራተኛው የወር ደመወዝ ይካፈላል። ይህ ክፍያው ስንት ወር እንደሚሸፍን ያሳያል።

📊 ማብራሪያ በተግባራዊ ምሳሌ

• ያልተጣራ ክፍያ፦ 30,387 ብር
• መደበኛ ደመወዝ፦ 11,000 ብር
• የወራት ክፍፍል ስሌት፦ 30,387 ÷ 11,000 = 2.76
1. ሙሉ ወር (Basic Salary) = 2 2. ትርፍ ወር (Property) = 0.76

🔥 በደመወዝ የግብር ማሰያ ምጣኔ ሰንጠረዥ መሰረት ስሌቱ፦

1. ለሙሉ ወራቱ (2 ወር)፦
(11,000 x 30%) - 1,350 = 1,950 ብር (የአንድ ወር ግብር)
1,950 x 2 = 3,900 ብር

2. ለትርፍ ወሩ (0.76)፦
0.76 x 11,000 = 8,360 ብር (የደመወዝ መጠን)
(8,360 x 25%) - 850 = 1,240 ብር

🧮 ጠቅላላ የሚከፈል የሥራ ስንብት ግብር፦ 3,900 + 1,240 = 5,140 ብር

⏳ 4. የክፍያ ጊዜ ገደብ

በአዋጁ አንቀጽ 36 መሠረት፣ የሥራ ውል ሲቋረጥ ሠራተኛው ሊያገኝ የሚገባው ደመወዝና ማንኛውም ተያያዥ ክፍያዎች (የአገልግሎት ክፍያን ጨምሮ) የሥራ ውሉ በተቋረጠ በ 7 የሥራ ቀናት ውስጥ ሙሉ በሙሉ ተጠቃሎ መከፈል አለበት።

No comments:

📊 ወቅታዊ የቢዝነስ ዜና

የዛሬ ዋና ዋና የቢዝነስ መረጃዎች

ግንቦት 14/2018 ዓ.ም የወጡ አዳዲስ መረጃዎች ዝርዝር።

ዜና 1

⚖️ አዲሱ የታክስ አስተዳደር ማሻሻያ ረቂቅ አዋጅ

• የታክስ ክሊራንስ እና የባንክ ብድር፦ ክርክር ያለበት ነጋዴ ለባንክ ዕዳውን አሳውቆ፣ ከዕዳው በላይ ማበደር ከተቻለ ባንኮች እንዲያበድሩ ተፈቅዷል። መንግስት ግን የቀደምትነት መብት ይኖረዋል።

• ትርፍን ወደ ውጭ መላክ፦ የውጭ ባለሀብቶች ትርፍ ወደ ውጭ ከመላካቸው በፊት ግብር መክፈላቸውን የሚያረጋግጥ የታክስ ክሊራንስ ማቅረብ በአዋጅ ደረጃ ግዴታ ሆነ።

• የይግባኝ መያዣና የስህተት ማረሚያ፦ 50% ሳይያዝ በገለልተኛ ተቋም በስምምነት የመጨረስ አማራጭ ተፈጥሯል። የስሌት ስህተቶች በግልጽ መመሪያ የሚታረሙ ሲሆን የይግባኝ ጊዜው ለተከታታይ 30 ቀናት ብቻ ይሆናል።

• ወደኋላ ተመልሶ ግብር የመጠየቅ ጊዜ፦ ማጭበርበር ከሌለ 5 ዓመት፣ የማጭበርበር ድርጊት ከተገኘ ደግሞ እስከ 10 ዓመት ብቻ ወደኋላ ተሂዶ ይጠየቃል።

• የደረሰኝ አጠቃቀም እና ጠንከር ያሉ ቅጣቶች፦ ደረሰኝ ባልሰጠ ቁጥር በእያንዳንዱ ደረሰኝ 100,000 ብር አስተዳደራዊ ቅጣት ይቀጣል። በ3ኛ ጥፋት ግን ከ5 እስከ 7 ዓመት ጽኑ እስራት ያስቀጣል። ስራ አስኪያጁ የውስጥ ቁጥጥር ሥርዓት ከዘረጋ ከእስር ነፃ ይሆናል።

ዜና 2

🏛️ ፕራይም ካፒታል በኢትዮጵያ 6ኛው የኢንቨስትመንት ባንክ ሆነ

• ፕራይም ካፒታል አክሲዮን ማኅበር፦ ከኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለሥልጣን የኢንቨስትመንት ባንክ የሥራ ፈቃድ ተረክቧል።

• መነሻ ካፒታል፦ በ9 ባለአክሲዮኖች እና በ32 ሚሊዮን ብር መነሻ ካፒታል የተመሠረተ ኩባንያ ነው።

• አገልግሎቶች፦ ወደ ሥራ ሲገባ የኮርፖሬት ፋይናንስ ማማከር፣ ካፒታል ማሰባሰብ፣ እና የኩባንያዎች ውህደትና ግዢ (M&A) አገልግሎቶችን ያቀርባል።

☀️ የቀድሞ ዋና ዋና መረጃዎች

• የሐዋሳ ኢንዱስትሪ ፓርክ ምርቃት፦ በዓመት 11.3 ጊጋ ዋት የሶላር ኃይል እና 900 ቶን ኦክስጅን የሚያቀርቡ ፋብሪካዎች ተመርቀዋል።

• አዲሱ የVAT መመሪያ፦ ጠቅላላ የVAT መጠን 15% ሲሆን፤ ህክምና፣ እንጀራ፣ ዳቦ፣ ወተት፣ ውሃ እና መብራት ከታክስ ነፃ ናቸው።

ወቅታዊ የንግድ መረጃዎች

⚠️ የንግድ ፈቃድ 2018ዓ.ም ያለደሱ ቅጣት

የቅጣት ብር 10000 ብር ያድሱ እስከ ሰኔ 30።

📅 የደረጃ "ሀ" ግብር

የ2018 በጀት ዓመት፡ የሁለተኛኛ ሩብ ዓመት የንግድ ትርፍ ግብር ቅድመ ክፍያ ግንቦት 30 ደረስ ተጠናቅቋል

👇 እርዳታ ይፈልጋሉ?

ጥያቄ ካላችሁ እዚህ "ቱቅ" ያድርጉት።

📊 የ2018 የንግድ ትርፍ ግብር ሰሌዳ

ለደረጃ "ሀ" እና "ለ" ግብር ከፋዮች የተዘጋጀ ሙሉ መረጃ

👉 ለደረጃ "ሀ" ግብር ከፋዮች (ሙሉ መረጃ) ↓

📌 ዋና ዋና ነጥቦች

✅ ከየካቲት 1-30 የመጀመሪያ ሩብ ዓመት ክፍያ ይፈጸማል።
✅ የሚከፈለው የ2017 ጠቅላላ ግብር 25% (ሩብ) ነው።
✅ በመስከረም የተቀነሰ 3% Withholding ተቀናሽ ይደረጋል።
✅ ለዚህ ክፍያ የሂሳብ መዝገብ ማቅረብ አያስፈልግም።
✅ በ2018 ስራ የጀመሩ አዲስ ነጋዴዎችን አይመለከትም።

ዙር	የክፍያ ወራት
1ኛ	የካቲት 1 – 30
2ኛ	ግንቦት 1 – 30
3ኛ	ነሐሴ 1 – 30

በ2019 ከሀምሴ 1 እስከ ጥቅምት 30 አጠቃላይ የ2018 ግብር አመት የትርፍ ግብር ቀድመዉ የከፈሉትን በመቀነስ ቀሪዉን ይከፍላሉ፣ በትርፍ የተከፈስም ካስ ተመሳሽ ይጠይቃል

📅 የግሪጎሪያን የጊዜ ቀመር የግብር መርሃ ግብር

(ሒሳባቸውን ዲሴምበር 31 ለሚዘጉ ግብር ከፋዮች ወሳኝ ቀናት)

🔹 1ኛ ሩብ አመት

የመጀመሪያውን ሩብ አመት የመክፈያ ጊዜ August 1 እስከ August 30 ሲሆን፤ ከ January 1 እስከ March 30 የተቀነሰ 3% ቅድመ ግብር (Withholding) በዚህ ወር ከሚከፈለው ክፍያ ላይ ተቀናሽ ይደረጋል።

🔹 2ኛ ሩብ አመት

የሁለተኛ ሩብ አመት የመክፈያ ጊዜ November 1 እስከ November 30 ሲሆን፤ ከ April 1 እስከ June 30 የተቀነሰ 3% ቅድመ ግብር (Withholding) በዚህ ወር ከሚከፈለው ክፍያ ላይ ተቀናሽ ይደረጋል።

✅ የ2025 በጀት አመት የትርፍ ግብር ማስታወቂያ

በ 2026 January 1 እስከ April 30 ባለው ጊዜ ውስጥ፣ አጠቃላይ የ2025 ግብር አመት የትርፍ ግብር ቀድመው የከፈሉትን በመቀነስ ቀሪውን ይከፍላሉ። በትርፍ የተከፈለም ካለ ተመላሽ የሚጠይቁ መሆኑን ሚኒስትር መስሪያ ቤቱ ያወጣው መርሃ ግብር ያመለክታል።

👉 ለደረጃ "ለ" ግብር ከፋዮች (ሙሉ መረጃ) ↓

📌 የሩብ ዓመት መዝጊያ ወራት

📌 1ኛ ሩብ ዓመት (ሐምሌ፣ ነሐሴ፣ መስከረም) ➡️ የመጨረሻ መዝጊያ ቀን፦ መስከረም 30
📌 2ኛ ሩብ ዓመት (ጥቅምት፣ ኅዳር፣ ታኅሣሥ) ➡️ የመጨረሻ መዝጊያ ቀን፦ ታኅሣሥ 30
📌 3ኛ ሩብ ዓመት (ጥር፣ የካቲት፣ መጋቢት) ➡️ የመጨረሻ መዝጊያ ቀን፦ መጋቢት 30
📌 4ኛ ሩብ ዓመት (ሚያዝያ፣ ግንቦት፣ ሰኔ) ➡️ የመጨረሻ መዝጊያ ቀን፦ ሰኔ 30

👉 የተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) ሪፖርትና ክፍያ ↓

📅 የክፍያ ጊዜ፦ በየወሩ! ወሩ ባለቀ በቀጣዩ ወር ከ1 እስከ 30 ቀን ባለው ጊዜ ውስጥ ሪፖርት ተደርጎ መከፈል አለበት።
⚡️ ግዴታው መቼ ይጀምራል? እቃ ሲሸጥ፣ አገልግሎት ሲሰጥ፣ ደረሰኝ ሲቆረጥ ወይም ቅድመ ክፍያ ሲቀበሉ።
🌐 የሪፖርት ማድረጊያ ቦታ፦ በገቢዎች ሚኒስቴር ድረ-ገጽ mor.gov.et ላይ በ E-Tax log በማድረግ።
⚠️ ምንም ሽያጭ ባይኖር እንኳ (Nil Report)፦ በጊዜ ገደቡ ውስጥ "Nil" ሪፖርት ማቅረብ ግዴታ ነው። ካልሆነ የዘገየበት ቅጣት ይጣላል።
⏰ ቅዳሜ/እሁድ እና በዓላት፦ የወሩ መጨረሻ ቀን በዓል ወይም ዝግ ቀናት ላይ ከዋለ翻፣ ማቅረቢያው በቀጣዩ የመጀመሪያው የሥራ ቀን ይሆናል።

🏢 የኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር (P.L.C.) ለመመስረት ማወቅ ያለብን 14 ነጥቦች

የኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር (P.L.C.) ማቋቋም ለቢዝነስዎ ትልቅ እርምጃ ነው። ሙሉ መመሪያውን ለማንበብ ከታች ያለውን በተን ይጫኑ።

ሙሉውን 14 ነጥቦች በዝርዝር ለማንበብ እዚህ ይጫኑ ↓

1. የአባላት ቁጥር

የኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር ለመመሥረት በትንሹ ሁለት ሰዎች ያስፈልጋሉ። እነዚህ ሰዎች ኢትዮጵያውያን ወይም የውጭ ዜጎች ሊሆኑ ይችላሉ። ከፍተኛው የአባላት ቁጥር ደግሞ ከ50 መብለጥ የለበትም።

2. የኃላፊነት ወሰን

አባላቱ ለድርጅቱ ዕዳ የሚጠየቁት ባዋጡት ካፒታል ልክ ብቻ ነው። ይህም ማለት ድርጅቱ ቢከስር ወይም ዕዳ ቢኖርበት የአባላቱ የግል ንብረት ለድርጅቱ ዕዳ መክፈያነት በፍጹም አይውልም።

3. የመነሻ ካፒታል

በኢትዮጵያ የንግድ ሕግ መሠረት፣ አንድ ኃ.የተ.የግ.ማህበር ሲመሠረት ቢያንስ 15,000 (አሥራ አምስት ሺህ) የኢትዮጵያ ብር ካፒታል ሊኖረው ይገባል።

4. መመስረቻ ጽሑፍና መተዳደሪያ ደንብ

ማንኛውም PLC በመንግስት የፀደቀ መመስረቻ ጽሑፍ ሊኖረው ይገባል። ሰነዱ በሰነዶች ማረጋገጫና ምዝገባ ኤጀንሲ ፊት ቀርቦ መፈረም አለበት።

5. የስም ምርመራ ሂደት

የድርጅቱ ስም ቀደም ብሎ በሌላ ድርጅት ያልተያዘ መሆኑን በ etrade.gov.et ማረጋገጥ ይቻላል።

9. ስለ VAT (አዋጅ 1395/2017)

በአዲሱ የታክስ አዋጅ መሠረት፣ ሁሉም PLCዎች ደረጃ "ሀ" ተብለው ስለተመደቡ የVAT ተመዝጋቢ መሆን ይጠበቅባቸዋል።

14. የማፍረስ ሂደት

አስፈላጊ የሆነ የአስተዳደር አካል ከሌለው ወይም በከፍተኛ ኪሳራ ምክንያት አባላቱ ሲስማሙ ድርጅቱ ሊፈርስ ይችላል።

🏢 የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ቤቶች ልማትና አስተዳደር አገልግሎት

የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ቤቶች ልማትና አስተዳደር አገልግሎት መጠየቂያ። ከዚህ በታች የተዘረዘሩት ነጥቦች በሕግና አሠራር መሠረት ማወቅ የሚገቡ ዋና ዋና ጉዳዮች ናቸው።

አገልግሎቶቻችንን ለማየት እዚህ ያንብቡ →

• አዲስ የመሬት ወረቀት ማረጋገጫ (ኢ-ካርታ ከመኖር በፊት)፦ ንብረትዎ ለአዲስ የመሬት ወረቀት በቀላሉ ያግኙ። በህጋዊ ሂደቱ ውስጥ እናስመራለን እና ሁሉም ሰነዶች እንዲጠናቀቁ እናረጋግጣለን።
• በምትክ፣ በጨረታና በምደባ፦ የሚተላለፉ አገልግሎቶች ማስተናገጃ።
• Old to New E-Carta፦ ወደ አሁኑ የንብረት ፖርትፎሊዮዎ ተጨማሪ መሬት በቀላሉ ይጨምሩ። ለስላሳ ሂደት አስፈላጊ ሁሉንም ሰነዶችን እና የሕግ ማሻሻያዎችን እናስተና嶂ዳለን።
• የስመ ንብረት ዝውውር፦ የውርስ ባለመብትነትን የሚያረጋግጥ በፍ/ቤት የፀደቀ የውርስ አጣሪ የድርሻ መጠን ማስረጃና ስምምነት ማቅረብ (ካልተከፋፈሉም በጋራ የሚመዘገብ ይሆናል) ፣ ያልተከፈለ የሊዝ ክፍያና የህንጻ ግብር ካለ ክፍያው መፈፀሙን የሚያስረዳ መረጃ የሚሰጥበት አገልግሎት።
• ሪልእስቴት እና የማህበር ቤቶች፦ የተናጥል ካርታ አገልግሎት።
• የይዞታ ይቀላቀልልኝ፦ የይዞታዎችን የማቀላቀል ሂደት።
• የቀድሞ ኢ-ካርታ ማሻሻል፦ ነባር ኢ-ካርታ ማሻሻል አገልግሎት።
• የይዞታ ይካተትልኝ፦ ዲጂታል ካርታ ላላቸው ብቻ የሚሰጥ አገልግሎት።
• የፍርድ ቤት ትዕዛዝ፦ የውሳኔ አፈፃፀም መረጃዎችን ማቅረቢያ።
• ኢ-ኮንትራት፦ ለኤሌክትሮኒክ ኮንትራት ማመልከቻ ማስገቢያ።
• የሪል እስቴት ስም ዝውውር ለማድረግ የሚያስፈልጉ ሰነዶች፦ ኦርጅናል ካርታ ኮፒ፣ መታወቅያ ወይም የፓስፖርት/መንጃ ፈቃድ፣ የውክልና መረጃ ኮፒ፣ የሊዝ ውል በሪልእስቴቱ እና በግለሰቡ የተዋዋሉበት መረጃ፣ የባንክ ብድር ካለበት ባንኩ የሚፈቅድበት መረጃ ከባንክ የተፃፈ ደብዳቤ እንዲሁም ግንባታቸው 50% በላይ የሆናቸው መረጃ።